| تبليغات | X |
درهر ملتي وحدت و همبستگي مردم موجد تلاش
مشترك براي دست يابي به اهداف ملي و
مانع بروز طغيان ها و كينه توزي ها مي شود.
برای دستیابی به پیشرفت وتعالی موفقیت باید اصولی را بشناسیم وآنها را رعایت کنیم که عبارتند از :
1-باید انگیزه ها را مشخص کنیم تابا یک برنامه ریزی اصولی به هدف برسیم.
2-هر چه وهر کجا که هستیم به دلیل آن است که خودمان این طور خواسته ایم مسئولیت کامل آنچه که هستیم وآنچه بدست آورده ایم وآنچه خواهیم شد . بر عهده خود ماست .
3-ما تبدیل به همان چیزی می شویم که در باره آن بیشتر فکر می کنیم . پس برای رسیدن به هدف ورسیدن به کمال وپیشرفت روز افزون در زندگی باید به اهداف آنچه که می خواهیم فکر کنیم ودر راه آن کوشا باشیم.
4- همه ی امید ها رویاها وهدف ها آرمان های مادر گروسخت کوشی است هر چه بیشتر تلاش کنیم موفقیت بیشتری کسب خواهیم کرد.
5-در هر حوزه ای موفق ترین افراد کسانی هستند که وقت بیشتری را صرف کسب آمادگی برای انجام کارها می کنند عملکرد خوب نتیجه ی انجام آمادگی کامل است.
6-هر چه بیشتر کار کنیم کار آرایی بیشتری پیدا می کنیم اما باید اموری را بر عهده بگیریم که در حد توان ما باشد .
7- مصمم بودن یکی از راههای رسیدن به پیشرفت وترقی است.
8-استقامت ویزگی اساسی موفقیت است. اگر به اندازه کافی استقامت کنیم.طبیعتا سرانجام موفق خواهیم شد.
سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي پيروزي حق بر باطل را باياد
امام عزيزمان وشهيدان انقلاب
گرامي ميداريم .
آن گاه که تنها شدی و در جست و جوی يک تکيه گاه مطمئن هستی، بر من توکل نما. (نمل/79)
آن گاه که نوميدی بر جانت پنجه افکنده و رها نمی شوی، به من اميدوار باش. (زمر/53)
آن گاه که سرمست زندگانی دنيا و مغرور به آن شدی، به ياد قيامت باش. (فاطر/5)
آن گاه که در پی تعالی و کمال هستی، نيتت را پاک و الهی کن. (فاطر/5)
آن گاه که دوست داری به آرزويت برسی به درگاهم دعا کن تا اجابت نمايم. (غافر/60)
آن گاه که دوست داری کسی همواره به يادت باشد، به ياد من باش که همواره به ياد تو هستم. (بقره/152)
آن گاه که دوست داری با من هم سخن شوی، نماز را به ياد من بخوان. (طه/14)
آن گاه که روحت تشنه نيايش و راز و نياز است، آهسته مرا بخوان. (اعراف/55)
آن گاه که شيطان همواره در پی وسوسه توست، به من پناه ببر. (مومنون/97)
آن گاه که لغزش ها روحت را آزرده ساخت، در توبه به روی تو باز است. (قصص/67)
دهه فحر در مرحله نبرد حق وباطل،درسایه اخلاص مجاهدان از ناباوریها ،باور ساخت .
چگونگي ايجاد توسعه و پيشرفت همواره يكي از سئوالهاي اساسي و مهم در ايجاد دگرگوني و تحول تكاملي جوامع بوده است . معمولا وقتي سخن از توسعه و پيشرفت مي شود نوعي پيشرفت و توسعه همه جانبه به ذهن متبادر مي شود. اگر بخواهيم از توسعه و پيشرفت تعريفي داشته باشيم مي توان گفت توسعه و پيشرفت همان افزايش سطح بهره مندي و رفاه ارتقا امنيت آزادي گسترش ارتباطات اجتماعي و امكان تحرك اجتماعي عمودي و افقي معطوف به ارزشهاي جامعه كه در سايه پيشرفت علمي و تكنولوژيك دگرگوني تكاملي در نظام بهداشت و درمان . آموزش و ساماندهي و مهندسي اقتصادي صنعتي و سياسي و فرهنگي بوجود مي آيد.
بنابراين براي رسيدن به افقهاي مطلوب زندگي كه همان زندگي توسعه يافته و همراه با پيشرفت است به نحو شايسته اي به مهندسي و مديريت آن نيازمنديم و بايد مدلي متناسب با ارزشهاي ديني و ملي طراحي و تدوين گردد.
از آنجايي كه هدف از اين نگارش تبيين ديدگاهها و تدابير رهبر معظم انقلاب اسلامي است ابتدا معيارهاي پيشرفت يا شاخصه هاي يك جامعه توسعه يافته را بيان نموده و سپس به سياست هاي توسعه از ديدگاه ايشان مي پردازيم .
الف ـ شاخصه هاي جامعه توسعه يافته
رهبر معظم انقلاب اسلامي در تبيين شاخصه هاي جامعه توسعه يافته مي فرمايند :
« معيارهاي پيشرفت عبارتند از :
1 ـ فرا صنعتي شدن
2 ـ خودكفايي در نيازهاي اساسي
3 ـ افزايش بهره وري
4 ـ ارتقاي سطح سواد
5 ـ ارتقاي خدمات رساني به شهروندان
6 ـ افزايش اميد به زندگي
7 ـ رشد ارتباطات
8 ـ مبتني شدن روند تحول بر عناصر اصلي هويت ملي و آرمانهاي اساسي » (1 )
مطابق نظريه حضرت آيت الله خامنه اي شاخصه هاي پيشرفت در جامعه عبارتند از :
1 ـ فرا صنعتي شدن : جامعه پيشرفته و توسعه يافته از نظر ايشان جامعه اي است كه از مرحله صنعتي اوليه و كارخانه هاي دودكشي پا را فراتر گذاشته و به مرحله اي بالاتر يعني ورود به عرصه تكنولوژي هاي سطح بالا شده است .
تكنولوژي هايي مثل نانو تكنولوژي تكنولوژي هسته اي تكنولوژي هاي مربوط به فناوري اطلاعات و هوا فضا و خلاصه هرگونه تكنولوژي كه تعلقي به صنايع پايين دستي مثل كارخانه هاي دودكشي نداشته باشد.
2 ـ خودكفايي در نيازهاي اساسي : جامعه پيشرفته جامعه اي است كه در نيازهاي اساسي به خودكفايي رسيده باشد . خودكفايي در نيازهاي اساسي ضريب امنيت ملي را افزايش داده و نوعي احساس آرامش روحي و رواني را براي مردم به ارمغان مي آورد. و باعث نوعي نشاط و اميدواري مي گردد. البته اگر سرمايه ساختار نيروي انساني امكان تبادل كالا صادرات و عوامل ديگر وجود داشته باشد هر چه بر حوزه و دامنه خودكفايي افزوده شود زمينه رونق اقتصادي و امنيت بيشتر را فراهم مي آورد. به هر حال در مدل فكري رهبري انقلاب اسلامي توسعه بدون ساماندهي و تحقق خودكفايي در نيازهاي اساسي توسعه اي غيرمدبرانه و آسيب پذير خواهد بود. نيازمندي كالاهاي اساسي دست دشمنان را در اعمال فشار براي ايجاد نابساماني در توسعه كشور باز مي گذارد.
3 ـ افزايش بهره وري : بهره وري از تلفيق اثربخشي و كارآمدي حاصل مي آيد . اقدام بهره وري اقدامي است كه ما را به هدف برساند (اثربخشي داشته باشد) و رساندن به هدف با كمترين هزينه به انجام رسد. (كارآيي )
بنابراين وقتي سخن از بهره وري به ميان مي آيد منظور اين است كه كارها را طوري تنظيم كنيم كه با كمترين هزينه بهترين روش و كوتاهترين مسير ما را به هدف برساند. شاخص بهره وري شاخص مهمي است كه رهبري انقلاب اسلامي آنرا به عنوان يكي از معيارهاي جامعه توسعه يافته درنظر گرفته اند.
4 ـ ارتقاي سطح سواد : وضعيت علمي و مهارتي نيروي انساني مهمترين شاخصه جامعه توسعه يافته است . مهمترين سرمايه هر جامعه نيروي انساني است براي تحقق توسعه پويا و مستمر آموزش ركن اساسي است البته آموزشهاي هدفمند و كاربردي كه بتواند بستر لازم براي توسعه را فراهم آورد. بنابراين اگر بخواهيم جامعه پيشرفته اي داشته باشيم بايد سطح سواد جامعه را افزايش دهيم .
5 ـ ارتقاي خدمات رساني به شهروندان : جامعه اي توسعه يافته خواهد بود كه سطح خدمات رساني به شهروندان در سطح مطلوبي باشد. هدف حكومت در اسلام خدمت رساني به مردم است . بنابراين جامعه پيشرفته اسلامي جامعه اي است كه سطح اين خدمات ارائه شده از يك حد استاندارد و مطلوبيتي برخوردار باشد. چگونگي خدمات حمل و نقل خدمات امنيتي و قضايي خدمات آموزشي درماني ورزشي فرهنگي و انطباق اين خدمات با معيارهاي استاندارد ابزار ديگري براي سنجش جامعه پيشرفته است . براي تحقق توسعه موردنظر بايد ابعاد گوناگون خدمات رساني به شهروندان با ساماندهي و مديريت كارآمدي مناسب به سطح استانداردهاي موردنظر برسد.
6 ـ افزايش اميد به زندگي : جامعه پيشرفته موردنظر رهبر انقلاب اسلامي جامعه اي است كه به سبب توسعه در ابعاد مختلف از قبيل وضعيت معيشت تغذيه بهداشت و درمان اشتغال و دستيابي به سطوح بالاي رفاه مادي و معنوي اميد به زندگي بيشتر شده و متوسط طول عمر مفيد افزايش مي يابد.
7 ـ رشد ارتباطات : ارتباطات بستر تحقق توسعه و پيشرفت است . با سهولت ارتباطات چه ارتباطات مخابراتي و چه ارتباطات جاده اي ريلي و هوايي زمينه تحرك اقتصادي را فراهم مي آورد. توسعه ارتباطات توسعه تبادل اقتصادي را ميسر مي كند. بنابراين بدون گسترش ارتباطات امكان توسعه و پيشرفت وجود ندارد و به همين دليل است كه رهبر انقلاب اسلامي رشد ارتباطات را يكي از شاخصه هاي اصلي توسعه مي دانند.
8 ـ مبتني شدن روند تحول بر عناصر اصلي هويت ملي و آرمانهاي اساسي : ساماندهي تحول و توسعه بايد بر مبناي ارزشها و نگرشهاي فكري و اصول اعتقادي استوار باشد والا هرگونه مدل سازي توسعه مبتني بر ارزشهاي صرف غربي نمي تواند ثمربخش باشد.
ب ـ سياست هاي توسعه و پيشرفت
پس از آنكه شاخص هاي يك جامعه پيشرفته و توسعه يافته مشخص شد و ابعاد مدل آرماني توسعه از ديدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامي معين گرديد نوبت به سياست هاي توسعه و پيشرفت مي رسد. يعني در رسيدن به هدف موردنظر چه سياست هايي بايد مدنظر قرار گيرد تا توسعه و پيشرفتي كه مطلوب است محقق شود.
حضرت آيت الله خامنه اي ابعاد تحول و پيشرفت يا سياست هاي آن را به شرح ذيل بيان مي دارند :
« ابعاد تحول و پيشرفت در نگاه ويژه نظام اسلامي عبارتند از :
1 ـ افزايش ثروت ملي 2 ـ عدالت طلبي 3 ـ اقتدار علمي 4 ـ رشد اخلاق و معنويت و عواطف انساني 5 ـ عزت ملي 6 ـ مبارزه با فقر و فساد و بيكاري و تبعيض 7 ـ مقابله به جهل و بي قانوني 8 ـ ارتقا علمي مديريت ها 9 ـ انضباط اجتماعي 10 ـ افزايش احساس مسئوليت اجتماعي 11 ـ استقلال فرهنگي (2 )
اجراي هر مدل توسعه بايد مبتني بر سياست هاي خاصي باشد يعني اجراي مدل توسعه در چارچوب ارزشهاي تعيين شده و با كمك آنها به مرحله اجرا درآيد. بطور مثال توسعه اي را دنبال مي كنيم كه مبتني بر عدالت باشد يعني توسعه طوري طراحي شود كه نتيجه قهري اجرايي شدن آن تحقق عدالت باشد.
مقام معظم رهبري يازده سياست و چارچوب را براي توسعه قائلند كه به شرح آنها مي پردازيم :
1 ـ افزايش ثروت ملي : مدل توسعه موردنظر بايد منجر به افزايش ثروت ملي شود . يعني در صورت اجراي آن مدل برآيند ثروت عمومي كشور و ثروت آحاد مردم افزايش يابد. به عبارتي توسعه بايد طوري طراحي شود كه مردم در سايه اجراي آن از وضعيت پايين دستي ثروت به وضعيت بالادستي ثروت منتقل شوند بطوري كه علاوه بر تامين نيازهاي مصرفي منجر به ذخيره سازي ثروت نيز بشود. بديهي است كه افزايش ثروت ملي در سايه افزايش توليد ملي صورت خواهد گرفت . بنابراين توسعه بايد توليد محور باشد تا بتوان به ثروت ملي افزود توليد بهره مندي اقتصادي افراد را بيشتر كند. توسعه اگر منجر به ثروت اندوزي بخش خاصي از جامعه شود توسعه متوازن و عادلانه نيست توسعه بايد بر ثروت آحاد مردم بيفزايد.
2 ـ عدالت طلبي : عدالت مايه قوام و پايداري جامعه و از عوامل مهم رشد و توسعه است .
توسعه مطلوب توسعه منجر به پايداري جامعه است . اگر توسعه منجر به شكاف عميق اقتصادي و فرهنگي و سياسي شود اين توسعه براي جامعه خطرساز است و پايداري جامعه را متزلزل مي كند. لذا رهبري معظم انقلاب مدل توسعه اي را طلب مي كند كه مبتني بر عدالت بوده و نتيجه آن اجراي عدالت و در نتيجه پايداري و قوام جامعه باشد.
مقام معظم رهبري يازده سياست و چارچوب را براي توسعه قائلند كه به شرح آنها مي پردازيم :
3 ـ اقتدار ملي : توسعه بدون علم تحقق نمي يابد اگر توسعه را ساماندهي تعالي بخش و دستيابي به پيشرفت در حوزه هاي مختلف اقتصادي صنعتي فناوري سياسي فرهنگي و اجتماعي بدانيم اين امر بدون داشتن سطح علمي موردنياز و دانش مربوطه ميسر نيست . گرچه براي توسعه محتاج علم و دانشيم اما توسعه اي بايد طراحي شود كه نتيجه پياده شدن آن رسيدن به مرز اقتدار علمي است . اقتدار علمي يعني به دست آوردن قله هاي علم و دانش و سطحي از قدرت علمي است كه به وسيله آن بتوانيم مسيرهاي بعدي توسعه را به راحتي طي نماييم . بنابراين بايد توسعه به نوعي منجر به اقتدار علمي شود و اقتدار علمي بر ابعاد توسعه بيفزايد و اين تاثير و تاثر متقابل در يك روند تكاملي ادامه داشته باشد.
4 ـ رشد اخلاق و معنويت و عواطف انساني : در مدل حكومت اسلامي تزكيه و رشد اخلاقي و معنوي افراد جز اهداف بالادستي حكومت قرار دارد يعني همه فعاليت ها در نهايت براي رسيدن به جامعه اي است كه افراد آن از نوعي تهذيب نفس و معنويت برخوردار باشند. هرگونه طراحي مدل توسعه بدون توجه به اين سياست جايگاهي در نظام جمهوري اسلامي ندارد و اگر آباداني همه جانبه كشور منجر به رشد معنويت و اخلاق نشود ارزشمند نخواهد بود. بنابراين در نگاه حضرت آيت الله خامنه اي مدل توسعه اي مطلوب است كه منجر به رشد اخلاقي و معنوي افراد جامعه باشد.
5 ـ عزت ملي : عزت ملي نوعي احساس غرور همگاني ملتي است كه بواسطه داشتن فضيلتها احساس برتري نموده و احساس مي كند در مقابل بيگانگان حرفي براي گفتن داشته و احساس ذلت و خواري نمي نمايد رهبر معظم انقلاب اسلامي توسعه اي را مطلوب مي دانند كه منجر به چنين احساسي شود. نبايد براي بدست آوردن توسعه اقتصادي هر شرايطي را بپذيريم و عزت ملي را زيرپا گذاريم .
6 ـ مبارزه با فقر فساد بيكاري و تبعيض : بيكاري منجر به فقر و فقر عموما منجر به فساد مي شود . البته تنها عامل فساد فقر نيست بلكه يكي از عوامل آن است . بيكاري محصول عدم توسعه و يا توسعه نامتوازن است . رهبر معظم انقلاب اسلامي معتقدند بايد توسعه اي طراحي شود كه نتيجه آن گسترش اشتغال بدون تبعيض باشد. اگر اشتغال در سايه توسعه بدون تبعيض گسترش يافت فقر از جامعه ريشه كن و بخش زيادي از فساد نيز مهار مي شود بنابراين توسعه اي مطلوب رهبري نظام است كه بتواند با رفع بيكاري با فقر و فساد و تبعيض مقابله كند.
7 ـ مقابله با جهل و بي قانوني : جهل و بي قانوني جامعه را از مسير درست باز مي دارد . هزينه ها را افزايش داده انرژي ها را معطل مي كند حق و حقوق را ضايع و بي عدالتي و تبعيض را به ارمغان مي آورد.
در مدل توسعه كشور بايد طراحي به گونه اي باشد كه حاصل اجراي آن رفع جهل و جلوگيري از بي قانوني و حاكميت قانون در كشور شود.
8 ـ ارتقا علمي مديريت ها : مديران مهره هاي اصلي اداره جامعه و مجريان قانون عوامل مهم توسعه و پيشرفتند . هم مديران بايد در خدمت توسعه باشند و هم توسعه بايد منجر به ارتقا علمي مديريتها شود. به نظر رهبري انقلاب توسعه اي مطلوب است كه در آن راههاي ارتقا علمي مديران پيش بيني شده و با اجراي آن مديران به اين قابليت دست يايند.
9 ـ انضباط اجتماعي : انضباط اجتماعي يعني همه آحاد نهادها و سازمانها و تشكيلات حكومتي به ايفاي درست نقش هاي خويش بپردازند. انضباط اجتماعي حاصل عملكرد درست نقش هاي تعريف شده براي اجزا جامعه است . توسعه اي مطلوب است كه به تحقق همه جانبه انضباط اجتماعي كمك كند و جامعه اي بوجود آورد كه نقش ها بدرستي ايفا شوند.
10 ـ افزايش احساس مسئوليت اجتماعي : احساس مسئوليت اجتماعي نوعي تعهد آحاد مردم با هر نقش و كار ويژه شخصي و اجتماعي است كه آنان را وادار مي كند به مسئوليت هاي خود عمل كنند. تحقق چنين امري در سايه كار فرهنگي حاصل مي آيد و از مقوله فرهنگ عمومي است . رهبري نظام اسلامي توسعه اي را مطلوب مي دانند كه به افزايش احساس مسئوليت اجتماعي منجر شود.
11 ـ استقلال فرهنگي : فرهنگ هر جامعه زيربنا و هدايت كننده مسير زندگي افراد است . فرهنگ نقشي اساسي و موثر در حوزه هاي مختلف اقتصاد و سياست دارد و لذا حفظ فرهنگ از هرگونه انحراف در پيشرفت هر جامعه اي داراي اهميت حياتي است . طراحي مدل توسعه بايد مبتني بر آموزه هاي فرهنگي باشد. و توسعه بايد منجر به استقلال فرهنگي شود. توسعه اي كه استقلال فرهنگ كشور را در معرض خطر قرار دهد توسعه اي مطلوب نخواهد بود.
سالروز ورود امام خمینی (ره) به وطن را گرامی می داریم .
یاد ونامش گرامی وراهش همیشه پررهرو باد
پيشرفت و رسيدن به اهداف متعالي در زندگي مستلزم پايبندي و عمل به اصول آن است.با توجه به طرح ونقشي كه پروردگار در وجود آدمي نهاده است، انسان مي تواند درتمام ابعاد پيشرفت كرده و به هدف نهايي خلقتش كه همانا كمال و سعادت است برسد. در اين مقاله سعي شده راههاي رسيدن به اين كمال و عوامل و موانع موجود مورد بررسي قرار گيرد.يه اين اميد كه همگي به اين كمال برسند.
مقدمه:
تا قيامت مي زند قرآن ندا كاي گروه جهل را گشته فدا
من كلام حقم و قائم بذات قوت جان جان و يا قوت زكات
نور خورشيدم فتاده بر شما ليك از خورشيد ناگشته جدا
نك منم ينبوع آن آب حيات تا رهانم عاشقان را از ممات
قرآن كريم شاخص ترين معجزه خاتم مرسلين (ص) و حبل متيني است كه هركس به آن تمسك جست راه به سوي فلاح پيمود و چون بر گرد آن در آمد از افتراق و انشعاب به دور ماند. و پيروي از قوانين علمي آن در حقيقت حافظ سعادت حقيقي و زائيده و پرورش دهنده اخلاق پسنديده و بالاتر از آن عامل پيشرفت، رشد و ترقي همه جانبه انسان بوده است.
از آنجايي كه انسان از خودشناسي شروع مي كند تا به خداشناسي برسد، براي رسيدن به كمال و پيشرفت در اين زمينه و در ديگرجهات زندگي خويش، ابتدا بايد به خود بپردازد. درون خود را پاك و منزه گرداندبه اصول اخلاقي كه دين مبين اسلام بيان داشته جامه عمل بپوشاند و با كسب موفقيت در اين قسم كمكم خود را وسيلهاي جهت ارتقا و پيشرفت همسر، فرزندان، اقوام و دوستان، اطرافيان، همكاران، محيط اطراف و در نهايت جامعه اسلامي را الگوي پيشرفت قرار دهد،
كه نتيجه اين كار رضايت خالق و بارش رحمتها و بركتهاي الهي را موجب ميگردد. با توجه به اينكه دين اسلام تمام اعصار را دربرمي گيرد، حتي در عصر كنوني، يعني عصر اينترنت و هوش مصنوعي مي توان اصول قرآن را اساس كار قرار داد. و با توجه به دستوراتي كه بايد به آن عمل شود ( عوامل مؤثر در پيشرفت ) و يا دستوراتي كه بايد از آن پرهيز گردد ( موانع پيشرفت ) مي توان پله هاي ترقي را يكي پس از ديگري طي نمود و به قله هاي سعادت صعود نمود.
تعريف:
پيشرفت مي تمواند بيان كننده بروز تحول باشد، و در كلي ترين معناي آن، يعني از قوه به فعل درآوردن استعدادها و توانايي ها. و در واقع اين تحولي كه در انسان ايجاد مي كند او را به سمت قله هاي موفقيت سوق مي دهد. او را متحول مي سازد و اميد را در دل او جان مي بخشد.
پيشرفت موفقيت است:
هميشه خود را در آستانه به دست آوردن يك موفقيت استثنايي بدانيد و رمز آن يك چيز است: همت كردن در طلب آن. پس سعي كنيد.
خداوند بعضي از نعمتها را درون بسته اي از مشكلات اعطا مي كند تا بندگان او با حل آن مسائل شايستگي خود را براي دستيابي به آن نعمت ثابت كنند. اينك به پارهاي از عواملي كه توجه و رسيدن به آن پيشرفت و موفقيت را تضمين ميكند يادآور مي شويم:
عوامل مؤثر در پيشرفت:
توكل به خدا:
« وَ مَن يتوكَلَ عَلَي الله فان الله عزيز حَكيم» سوره انفال، آيه 49
و هر كس بر خدا توكل كند«پيروز ميگردد» خداوند عزيز و حكيم است.
بسياري از مردم به جاي توكل به قدرت خدا از قدرت شخصي خود مدد مي جويند كه همواره واكنشي ناخوشايند در پي خواهد داشت.( اسكاول شين )
بيشتر مردم زيادي تقلا ميكنند. به جاي اينكه بار خود را به دست خدا بسپارتد خود آن را حمل ميكنند. در نتيجه هميشه در حال جان كندن هستند و هيچگاه نيز خواسته هاي خود را تحقق يافته نمي بينند. ( اسكاول شين )
توكل پشتوانه محكمي براي فعاليت بوده و مشعل اميد را دردل روشن و ياس را از آن مي زدايد. و ترس از ناكامي و شكست را از دل بيرون ميراند.
استاد شهيد مطهري توكل را اين چنين معرفي مي كند:
توكل يعني انسان هميشه به آنچه مقتضي حق است عمل كند و در اين راه به خدا اعتماد كند، كه خداوند حامي و پشتيبان كساني است كه حامي و پشتيبان حق باشند. توكل تضمين الهي است براي كساني كه هميشه حامي و پشتيبان حقند.
آثار عظيم توكل:
قلب سليم:
خالي كردن ذهن و دل از هر آنچه بيهوده است و هر آنچه وجودش زيانبار است، از كينه ها، نفرتها، انتقام، حسادت، حسرت، ياس، نااميدي، سوءظن، بدخواهي و كج انديشي و همه آن چيزي كه ذهن و دل ما را بي سبب پركرده اند، ما را ياري مي دهد و جايي براي پذيرش نعمت ها و موهبت هاي الهي باز مي كند.
تقوي:
امير مؤمنان در نهج البلاغه در حكمت 410 مي فرمايد: تقوا در راس همه ارزشهاي اخلاقي است. واين ايمان به خداست كه انسان را به سوي ديگر عوامل پيشرفت و ترقي سوق مي دهد.
تمام خوشبختي انسان در دنيا و آخرت در سلامتي روانش از بيماري بي ايمانيست.پس لازم است بيش از هر چيز در بدست آوردن و زيادتي ايمان بكوشيم كه با روشن شدن دل به نور ايمان بسياري از بيماريها شفا مييابد.
«و تزودو افان خير انراء التقوي »
و زاد و توشه تهيه كنيد كه بهترين زاد و توشه پرهيزگاري است. سوره بقره، آيه 197
علائم و نشانه هايي را براي اهل تقوي بيان كردهاند كه براي رعايت اختصار به يك روايت از اميرالمؤمنين(ع) اشاره مي شود كه در اين روايت نشانه هاي اهل تقوي را بيان فرمودند:
و در آخر فرمودند: خوشا به حال اين جمعيت با اين جايگاه خوبي كه دارند.
آنچه كه حائز اهميت است و از عوامل مؤثر در پيشرفت انسان محسوب ميشود آثارتقوي است:
اخلاص:
اخلاص يكي از عالي ترين مراحل تكامل و سير و سلوك بوده و مايه سعادت و رستگاري و پيشرفت انسان ميگردد. و آن يعني پاكيزه نمودن عمل از اينكه از براي غير خدا در آن نصيبي و بهرهاي باشد. و تنها با استمداد از عنايات الهي و رياضت نفساني حاصل ميشود.
پيامبر اسلام(ص)مي فرمايد:جبرئيل به من خبر داد كهخداوند عزووجل فرموده است :
«اخلاص سري از اسرار من است كه آن را در دل بندگاني كه دوستشان دارم به امانت ميسپارم»
آثار و فوايد اخلاص نيز پيشرفت و موفقيت محض است:
صبر:
صبر خويشتن داري و حبس نفس است برچيزي كه عقل و دين تقاضا ميكند و از چيزي كه شرع و عقل از آن نهي ميكند. صبر كليد ابواب سعادت و سر منشاء نجات از مهالك است و عزم و اراده را قوت ميدهد.آثارصبر:
احسان:
احسان از حسن مي آيد و به معناي نيكي است. و منظور از احسان ، گاهي نيكو انجام دادن كارهاست و گاهي تفضل و اكرام و خدمت به ديگران است. احسان و نيكي از عوامل مهم قوام اجتماعي است. ايمان ، جهاد، صبر و تقوي و عفو و گذشت از ويژگي هاي محسنين به شمار مي آيد.
انفاق:
خداوند در سوره انفاق، آيه 60 مي فرمايد: «و هر چه در راه خدا و تقويت بنيه دفاعي اسلام انفاق كنيد، به شما بازگردانده مي شود و به شما ستم نخواهدشد. و چه نيك است كه انسان از آنچه كه دوست دارد انفاق كند و اين فداكاري است كه نفس انسان در برابر خداوند از خود تاثر نشان دهد و با اين تاثر و اثرپذيري از جانب خداست كه براي او كمال حاصل ميشود.
نگاه شناسي:
پس از نگاه به خود و دريافتن جايگاه خويش در هستي، بايد به اطراف نظر كرد.در انديشه توحيدي اميرالمؤمنين (ع)، انسان بايد پس از نگاه به خود به عنوان فردي مسئول در جامعه پيوسته به ياد داشته باشد كه بنده خداست و همين تلقي است كه آنان را از بيماريهاي روحي و رفتارهاي غير اخلاقي حفظ مينمايد.
نگاه به كار و مسئوليت: بايد كار و مسئوليت را امانت دانست و آن را وسيله عزتمندي و سرمايه شكوفايي پنداشت.
نگاه به مسئولان: بايد نگاهي سفيرانه و خيرخواهانه باشد.
نگاه به مردمان: خود را وكيل و خزانه دار مردم ببينند.
حقوق شناسي
حقوق مداري: بايد مدار مناسبات و روابط انساني بر حقوق شناسي و پايبندي به حق قرار گيرد.
حقوق متقابل: بر اساس جعل الهي حقوق كاملاً دوسويه است و همانگونه كه براي خود حقي قائليم بايد براي ديگران حقي قائل باشيم.
حقوق خدا: علي (ع ) مي فرمايد: «خدا را درهر نعمتي حقي است ، هر كه آن حق را از عهدبرون كند، نعمت را بر او افزون كند و آنكه در آن كوتاهي روا دارد، خود را در خطر از دست دادن نعمت بگذارد.
حقوق خود: شكر وجود خود گذارد و خود را هدر ندهد ودر كار، استعدادهاي خود را شكوفا نموده و پيوسته رو به كمال سير نمايد.
حقوق كار و مسئوليت: ازجمله حقوق كار پاكي و عفت حاكم بر آن است و چنين كاري بستر رشد و تعالي، و سودآورتر از هر كار به ظاهر سودمندي است.
حقوق مردمان: از نگاه اميرالمؤمنان علي (ع) حقوق مردمان بالاترين و والاترين حقوق است و آن را برخواسته از اصل توحيد مي داند.
حقوق مسئولان: وفاداري به تعهدات و نصيحت و خيرخواهي در حضور و غياب و بيان مسائل براي رفع اشكالات و مشاركت پذيري و فرمانبرداري صحيح، حقوقي است كه امام علي (ع) براي زمامداران و مسئولان برمي شمارد.
وظيفه شناسي
نگاه مسئولانه به وظايف و دريافت متعهدانه از وظايف، يعني وظيفه شناسي. يعني انسان در هر مرتبه اي خود را در هر لحظه نسبت به اعمال و كردار و تصميمات و رفتار خود پاسخگو ببيند.
قانون گرايي و مرزباني
آنچه حريم اخلاق آدمي را پاس مي دارد، قانون گرايي و مرزباني است و اينكه انسان در حريم مرزها حركت كند و مرزشكني ننمايد و فراتر از حدود الهي نرود و به هيچ مرز و قانوني تعدي ننمايد.
نظارت، بازرسي و پيگيري
نظارت مستمر و دقيق و درست بر كار و رفتار خود و كارگزاران و كاركنان در يك نظام، و بازرسي عملكرد آنان و پيگيري اموراتشان، با نگاهي مثبت و در اين جهت كه خدمات و فداكاريهاي آنان مورد توجه قرار گيرد و اگر دچار خطا و گرفتار مشكلي شوند، سريعاً ياري شوند تا خطاي خود را جبران كنند و از گرفتاري رهايي يابند، يكي از عوامل مهم در پيشرفت امور مي باشند.
ارزشيابي، جزادهي و قدرداني
ارزشيابي عملكرد خود، كارگزاران و كاركنان و فرق گذاشتن ميان نيك كرداران وبدكرداران و خدمتگزاران و سهل انگاران در يك نظام، امري اساسي در شكل گيري و پايندگي امور و سوق دادن آن به سمت و سوي ترقي است.
اصول اخلاق اداري
اصولي كه در ذيل آمده انسان را متعهد، مسئول، امانتدار، خدمتگزار، منضبط، خوش خلق، بردبار،مهربان و... به عمل مي آورد كخ همانا انسان را در پيشرفت و رساندن به كمال همياري ميكند.
موانع پيشرفت
با توجه به آنچه در صفحات قبل گفته شد موانع پيشرفت روشن و واضح است، با اين حال در ذيل به پاره اي از اين عوامل اشاره مي گردد:
عدم شناخت از آنچه كه با آن سر و كار داريم.
نتيجه:
با توجه به تمامي عوامل مؤثر در پيشرفت و همينطور موانع آن نگاهي كلي نسبت به اين عوامل خواهيم داشت كه مارا در برنامه ريزي صحيح ياري مي دهد و با كنار هم قرار دادن عوامل و موانع و عمل به آنها انسان سريعتر مي تواند پله هاي ترقي را يكي پس از ديگري طي كندو به موفقيت و كمال نهايي دست يابد.
فهرست منابع و ماخذ
اگر علوم انسانی در هر کشوری خوب و همه جانبه پیشرفت کند و نهادهایی که در این راستا متولی امورند بتوانند
وظایف خود را به نحو شایسته به انجام برسانند می توانند کشور را در مسیر ترقی و پیشرفت قرار دهد.
از آنجا که علوم انسانی زیر بنای ساختار فرهنگی هر کشور را نیز شامل می شود می تواند با ایجاد فرهنگ
پویا در جامعه زمینه های رسیدن تک تک افراد جامعه را به خود شکوفایی فراهم کند.
اگر ساختارهای آموزشی و پرورشی خانواده ها و جامعه به طوری باشد که این ساز و کار بتواند درصد بیشتری
از افراد جامعه را به خود رهبری و خود شکوفایی برساند گام مهمی در زمینه پیشرفت برداشته ایم زیرا
هرچه نهادهای مذکور تکامل یافته تر باشند می توانند انسانهای فرهیخته تری را به بدنه جامعه تزریق کنند.
اگر نگاهی به هرم نيازهاي انسان از ديدگاه مازلو بیندازیم پایین ترین آن نيازهاي زيستي و فيزيولوژيك
(آب-غذا-مسکن) است که با حیوانات مشترک است وبالاترین آن نياز خود شكوفايي(تحقق خويشتن) میباشد
که مخصوص انسانها است به عقیده مازلو درصد کمی به درجه خود شکوفایی می رسند حال اگر ما بتوانیم
این در صد را در کشور خودمان بالا ببریم گامهای موثری رادر زمینه توسعه برداشته ایم.
هرم نيازهاي انسان از ديدگاه مازلو به شرح ذيل مي باشد:
۱. نيازهاي زيستي و فيزيولوژيكي: نـيـاز به اكسيژن، غذا، آب، مسكن، گرما، نيازهاي جنسي،
خواب و پوشاك.
2. نيازهاي ايمني: ايـمنـي در بـرابـر عـوامــل طبيعي (زلزله، طوفان)، امنيت (امـنـيـت اجتماعي، مالي، شغلي و غيره)،
نظم، قانون، محدوديت ها و ثبات.
3. نيازهاي تعلق پذيري: كار گروهي، خانواده، رابطه با ديگران، غرور، گـريز از طرد شدگي،
عشق ورزي ديگران به فرد و بالعكس.
4. نيازهاي تاييدي و احترامي: عزت نفس ، موفقيت،مهارت، استقلال، سلطه گري، اعتبار، شهرت،
قدر و منزلت، نفوذ و اعتماد بنفس.
5. نيازهاي شناختي و معرفتي: علم، دانش و مفهوم.
6. نيازهاي زيبايي شناختي: ارزش نـهادن و جـستـجـوي زيـبايي، هماهنگي، توازن و تقارن، تناسب و نظم.
7. نياز خود شكوفايي(تحقق خويشتن): پي بردن به استعدادهاي نهاني و بالقوه، تـكـامـل فـردي، عـدالـت خـواهـي،
شـناخت ماهيت خويشـتـن، انـگـيـزه بـراي دسـتـيـابـي به اوج قابليت هاي خويش.
8. نيازهاي متعالي: كـمـك بـه ديـگران براي دست يابي به مرتبه خود شكوفايي، نـيـاز هاي معنوي. براي مثال
از فردي كه داراي امنيت مالي در جامعه نباشد نمي توان انتظار رفتار مناسب اجتماعي داشت.
ويژگي هاي انسان خود شكوفا:
1. حس تشخيص واقعيت، آگاهي از شرايط موجود و واقعي، واقع گرا، قضاوت بي طرفانه و عيني و نه بر
اساس طرز تفكر شخصي و متعصبانه.
2. طرز نگرش بر مشكلات به عنوان چالشها و شرايطي كه نيـاز بـه راه حل دارند و نه به عنوان حربه اي
براي شكوه گري و توجيهات فردي.
3. نياز به حريم و تنهايي و توانايي تحمل تنهايي.
4. متكي به قضاوتها و تجارب خويش، مستقل، عدم اتكاء بـه فـرهنـگ و محـيـط پـيرامون خود براي شكل گيري
عقايد و ديدگاه ها.
5. عدم تاثير پذيري از فشارهاي اجتماعي.
6. دموكراتيك، منصف و بدون قائل شدن به تبعيض، پذيرش و لذت بردن از تمامي فرهنگـها، نژادها و
تفاوتهاي فردي انسانها.
7. از لحاظ اجتماعي دلسوز و مهربان، داراي خصوصيات انساني و بشر دوستانه.
8. پذيرش افراد همانگونه كه هستند و عدم تلاش براي تغييردادن آنها.
9. در كنار ديگران راحت بودن، با وجود هر نوع گرايش نا متعارف ديگران.
10. خود انگيخته و با اصالت بودن، با خويشتن صادق است، هـمان گـونـه كه دوست دارد رفتار مي كند
و نه آنگونه كه ديگران از وي مي خواهند.
11. شوخ طبع بودن البته حس شوخ طبعي ايي كه متوجه خود و يا وضعيت كلي بشريت است و نه ديگران.
12. تعداد محدودي دوست صميمي دارد و نه تعداد زيادي رابطه سطحي.
13. علاقه مند به همه چيز حتي امور عادي.
14. خلاق-مبتكر و اصيل.
15. بدنبال تجارب ناب و دستيابي به موفقيت هايي است كـه اثـري مـانـدگـار از خود بجاي گذارد.